“ความหวัง” ของเด็กไร้สัญชาติ พลาดแข่งวิทย์ระดับโลก! กรณีเรื่องราวของ น้องพลอย-ยลฤดี ปิยะทัต

มีความสามารถ แต่ไม่มีสัญชาติ! ยังเป็นปัญหาติดขัด สำหรับเด็กที่เกิดในไทยแต่ไร้สัญชาติ เช่นเดียวกับ น้องพลอย ที่ถึงแม้มีโอกาสได้ไปแข่งขันวิทยาศาสตร์ที่สหรัฐฯ แต่ต้องเจอปัญหาการขอออกนอกประเทศ จนถูกตัดสิทธิ์ในที่สุด เผยยังมีความหวังที่จะได้ไปแข่งขัน “ความหวัง” ของเด็กไร้สัญชาติ พลาดแข่งวิทย์ระดับโลก! กรณีเรื่องราวของ น้องพลอย-ยลฤดี ปิยะทัต เด็กไร้สัญชาติ อายุ 17 ปี จาก โรงเรียนสตรีระนอง ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “Ploy Yonladee Phiyatat” ว่าถูกตัดสิทธิไปแข่งโครงการวิทยาศาสตร์ระดับโลกที่สหรัฐอเมริกา เนื่องจากตนเองเป็นคนไม่มีสัญชาติ ทำให้ไม่สามารถเดินทางออกนอกประเทศได้ โดยเธอต้องเจอกับปัญหาในเรื่องกระบวนการขอหนังสือเดินทางออกนอกประเทศสำหรับคนต่างด้าว (Travel Document - T.D) หรือเรียกสั้นๆ ว่า T.D มีความล่าช้า เพื่อขออนุญาตออกนอกราชอาณาจักรไทย ตามคำเชิญให้เข้าร่วมการแข่งขันโครงงานวิทยาศาสตร์เป็นภาษาอังกฤษ สำหรับโรงเรียนโครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ในผลงานที่ชื่อว่า "เครื่องคัดแยกขวดอัตโนมัติ" ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา พลอยเป็นเด็กกิจกรรมพลอยแข่งการพูดสุนทรพจน์ในภาคภาษาอังกฤษ (speech contest) มาตั้งแต่ ป.1 ซึ่งในตอนนั้นพลอยไม่ได้รับรางวัลอะไรเลยจากการแข่งขัน แต่พลอยยังคงแข่งขันมาเรื่อยๆ ทุกครั้งที่แข่งไม่ว่าเป็นการแข่งขันใดก็ตามพลอยมีความพยายาม และตั้งใจเต็มที่เพื่อให้ผลลัพธ์ออกมาดีที่สุดเสมอ” กระทั่ง น้องพลอยถูกเชิญให้ไปเข้าร่วมการแข่งขันโครงงานวิทยาศาสตร์เป็นภาษาอังกฤษ เริ่มแรกแข่งขันในรอบระดับภาค ที่โรงเรียนดีบุกพังงาวิทยายน จังหวัดพังงา โดยทีมได้ผ่านเข้ารอบไปแข่งขันในระดับประเทศ และ ได้โอกาสไปแข่งต่อระดับโลก ซึ่งโครงการนี้มีชื่อว่า “Genius Olympiad” เป็นโครงการเกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อม ก่อตั้งและบริหารโดย Terra Science and Education ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 17 มิ.ย. 62 แต่ปัญหาก็ยังเกิดขึ้น เพราะไม่สามารถเดินทางออกนอกประเทศได้เนื่องจากเป็นบุคคลไร้สัญชาติ ทางสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงแจ้งกับ อ.สิทธิพงศ์ ซึ่งเป็นอาจารย์ที่ส่งเข้าประกวดว่ามีสองทางเลือกคือ ให้เธอพิสูจน์สัญชาติไทยแล้วทำพาสปอร์ตออกนอกประเทศไปแข่งหรือไม่ก็ถูกตัดสิทธิ์ออกจากรายการ เพื่อให้ทีมยังคงไปแข่งต่อในประเทศอเมริกา “แต่พลอยเองก็สู้ อยากจะไปแข่งในรายการนี้จึงได้ยื่นขอ T.D และขอสัญชาติไทยตามกฏข้อที่4 ในเรื่องของทำคุณประโยชน์ให้กับประเทศ แต่ทางปลัดอำเภอได้แจ้งกับพลอยว่า T.D ของพลอยไม่สามารถยื่นขอได้แต่จะส่งให้กระทรวงมหาดไทยเพื่อให้ผู้มีอำนาจตัดสินต่อไปทำให้เอกสารของพลอยถูกส่งไปอย่างล่าช้า ซึ่งเอกสารเดินทางของผู้เข้าแข่งขันทั้งหมดจะถูกส่งภายในวันที่ 1 พค. แต่ด้วยพลอยมีเวลาน้อยในการดำเนินเรื่อง ทำให้ไม่สามารถส่งเอกสารได้ในเวลาที่กำหนดซึ่งตอนนี้พลอยกำลังจะถูกตัดสิทธิ์ออกจากการแข่งขัน” “ยื่นมือช่วย” สานฝันเด็กเรียนดี แข่งขันระดับโลก! “พลอยคิดมาเสมอนะคะว่าพลอยเป็นคนไทย เพราะพลอยก็อาศัยอยู่ที่นี่ตั้งแต่เด็ก แต่เพียงแค่รัฐยังไม่รับรองให้พลอยเป็นคนไทยแค่นั้น ทำให้ก่อนหน้านี้พลอยก็ไม่ได้คิดที่จะไปขอสัญชาติ พอมีเหตุจำเป็นพลอยก็เลยต้องใช้สัญชาติไทยเพื่อที่จะเข้าแข่งขันให้ได้ ส่วนการขอสัญชาติจะต้องจบปริญญาตรีก่อนแล้วจะได้ หรือว่าทางที่เร็วที่สุดก็คือ จะต้องทำคุณประโยชน์ให้กับประเทศค่ะ ซึ่งตรงนี้ก็จะสามารถยื่นขอสัญชาติได้ พลอยก็ใช้ชีวิตตามปกติได้ แต่ว่าเวลาเดินทางออกนอกจังหวัดพลอยก็ต้องไปขอหนังสือออกนอกจังหวัดค่ะ ก็จะต้องใช้เวลาตรงนั้นไปบ้างค่ะ” ความในใจของ น้องพลอยที่ได้บอกเพิ่มเติมกับทีมข่าว MGR Live ผ่านปลายสายว่า แม้ตนจะไม่ได้ถือสัญชาติไทยเพราะพ่อเป็นคนไทยพลัดถิ่นและแม่เป็นชาวเมียนมา ที่เข้ามาทำงานในไทยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่ยังคิดเสมอว่าตนเองเป็นคนไทยที่ต้องการจะสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศ “หลังจากที่พลอยรู้ว่ามีโอกาสไปแข่งขันที่ต่างประเทศ พลอยก็ศึกษาเทคนิคการพูดในระดับที่ลึกลงไปว่าควรพูดมีน้ำหนักยังไง พลอยอยากให้ภาษาอังกฤษเก่งกว่านี้ เพราะเวลาไปเจอผู้เข้าแข่งขัน ภาษาของพลอยก็สู้เจ้าของภาษาอย่างเขาไม่ได้อยู่แล้ว พลอยก็เลยจะต้องพยายามมากกว่านี้ในการที่จะสื่อสารให้เข้าใจตรงกันกับคณะกรรมการที่นั่นด้วยค่ะ ส่วนหนึ่งพลอยเรียนพิเศษอังกฤษอยู่แล้วด้วย แล้วอีกส่วนหนึ่งพ่อก็พูดได้ ก็จะสอนพลอยด้วยค่ะ ถึงแม้ว่าพลอยจะรู้ว่ายังไม่ได้ไป แต่พลอยก็ฝึกฝนไว้หากได้ไป เพื่อที่พลอยจะได้เตรียมตัวทันค่ะ ก็ยังหวังอยู่ค่ะ ยังสู้ถึงวินาทีสุดท้ายค่ะ ว่าจะได้ไปแข่งขัน” ไม่ใช่แค่ประเด็นของน้องพลอยที่เกิดปัญหาเรื่องการขอสัญชาติในการไปแข่งขันระดับโลกเท่านั้น เพราะเมื่อ 10 ปีก่อน เด็กไร้สัญชาติอย่าง หม่อง ทองดี อดีตแชมป์เครื่องบินกระดาษ ก็เคยประสบปัญหาเช่นเดียวกัน ทีมข่าวจึงต่อสายตรงเพื่อสอบถามถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นของเด็กไร้สัญชาติ ซึ่งหม่องมีความรู้สึกว่าไม่ต้องการให้เหตุการณ์แบบนี้ซ้ำรอยกับตนเองอีก พร้อมให้กำลังใจน้องพลอยสำหรับการขอสัญชาติไทยในครั้งนี้ “มันเป็นเหมือนความรู้สึกผมเมื่อตอน 10 ปีที่แล้วครับ เพราะตอนนั้นผมก็เป็นเด็กที่ไร้สัญชาติที่จะเดินทางไปแข่งขันที่ญี่ปุ่น แล้วเจอปัญหาที่เขาไม่อนุญาตให้ออกนอกประเทศครับ ก็รู้สึกสงสารน้อง อยากให้น้องไปทำในสิ่งที่น้องชอบ ในสิ่งที่เรารัก ก็เลยพยายามช่วยน้อง ปรึกษากับทางบางกอกคลินิกนิติธรรมศาสตร์ ที่คอยช่วยเหลือผมมาตลอด 10 ปี ก็ได้นำเรื่องของน้องพลอยไปปรึกษากับอาจารย์ แล้วช่วยกันครับ ผมอยากให้กระบวณการขั้นตอนต่างๆ ให้มันเร็วครับ ไม่อยากให้ล่าช้า เพราะว่าถ้าล่าช้าเนี่ยมันอาจจะทำให้โอกาสของเด็กคนหนึ่ง ต้องเสียโอกาสไปเลย อยากให้ขั้นตอนตรงนี้มันเร่งให้ไวนิดนึงครับ” นอกจากนี้ ยังมีบุคคลที่ต้องการยื่นมือเข้ามาช่วยน้องพลอย อย่าง อ.รักไทย บูรพ์ภาค อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ที่ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “Ruktai Ace Prurapark” ว่ามีวิธีที่จะทำให้นักเรียนได้ไปแข่งขันตามประสงค์ เนื่องจากตนเองก็เคยประสบปัญหาแบบเดียวกัน “ในกรณีของน้องพลอยนั้น ได้ปรึกษาและขอความอนุเคราะห์ผู้ใหญ่ในเบื้องต้นแล้ว ขออนุญาตเอ่ยนามท่านนะครับ ท่าน วิชัย ศรีขวัญ (ท่านอดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย) ในการประสานทำเรื่องขอออกนอกประเทศไทยชั่วคราวให้น้องก่อน ในขณะเดียวกัน ตอนนี้ผมกำลังประสานกับทางสถานทูตอเมริกาในการดำเนินการวีซ่าให้น้องนะครับ” ทั้งนี้ยังระบุอีกว่า ในเรื่องของค่าใช้จ่ายสำหรับทริปนี้ของน้องตนยินดีสนับสนุน ส่วนของการรับรองให้กับทางสถานทูตสหรัฐอเมริกา (เนื่องจากตนเป็นคนสองสัญชาติ ไทย-อเมริกา) จึงยินดีรับรองให้น้องพลอย และประสานกับทางหน่วยงานที่น้องพลอยไปแข่งขันที่อเมริกาเพื่อออกหนังสือรับรองเป็นการด่วน ทางด้าน ดร.บุญรักษ์ ยอดเพชร เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) ได้มีการชี้แจงว่า กรณีดังกล่าวทราบว่านักเรียนจะไปแข่งในนามของเอกชน ซึ่งทางสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ไม่มีอำนาจในเรื่องของการอนุมัติสัญชาติหรือการขอวีซ่าได้ ขณะเดียวกัน ก็ยังให้ความสำคัญในเรื่องโอกาสของเด็กและโอกาสของประเทศที่จะได้ส่งนักเรียนไปแข่งขันในเวทีโลก ดังนั้นจึงมอบหมายให้สำนักวิชาการและมาตรฐาน สพฐ.และศูนย์เฉพาะกิจคุ้มครองและช่วยเหลือเด็กนักเรียน (ฉก.ชน.) รับหน้าที่ในการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และประสานกับนักเรียน พยายามจะช่วยเหลืออย่างเต็มที่เพื่อให้นักเรียนได้มีโอกาสไปร่วมแข่งขัน แต่ที่สุดก็ขึ้นกับกฎหมายและหน่วยงานที่ดูแลด้วย “เด็กตัวเล็กๆ คนหนึ่งที่อาศัยอยู่ในจังหวัดระนอง เกิดในประเทศไทย แต่รัฐยังไม่ได้รับรองให้เป็นสัญชาติไทย หรือพูดง่ายๆ ก็คือพลอยเป็นเด็กไร้สัญชาติ ซึ่งตัวพลอยใช้ชีวิตอยู่ในประเทศไทยโดยมีความหวังมาโดยตลอดว่าจะมาสร้างชาติ และ พัฒนาประเทศไทยในแบบของพลอย พลอยทุ่มเทเวลาของพลอยในวัยนี้กับการศึกษา มีเป้าหมายที่จะสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศไทย และพลอยก็โชคดีที่ได้โอกาสแสดงความสามารถของพลอยมาโดยตลอด พลอยได้รับโอกาสจากผู้ใหญ่ที่ให้การสนับสนุนตั้งแต่ประถมจนถึงมัธยม”